Thuế giá trị gia tăng là gì? Về cơ bản, đây là một trong những loại thuế quan trọng, đóng vai trò lớn trong hệ thống thuế của Việt Nam. Nếu bạn chưa hiểu về loại thuế này thì hãy để phần mềm hóa đơn điện tử EasyInvoice giải đáp chi tiết hơn thông qua bài viết bên dưới. 

1. Tìm hiểu về thuế giá trị gia tăng

Vậy thuế giá trị gia tăng là gì? Bạn có thể nắm được khái niệm, đặc điểm cũng như vai trò của loại thuế này nhờ vào thông tin bên dưới. 

1.1 Thuế giá trị gia tăng là gì?

Căn cứ theo Điều 2 Luật Thuế Giá Trị Gia Tăng 2008, thuế giá trị gia tăng (VAT) được định nghĩa như sau:

Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Nói cách khác, thuế GTGT chỉ áp dụng trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ, không tính trên toàn bộ giá trị sản phẩm. Điều này giúp giảm gánh nặng thuế cho các doanh nghiệp và đảm bảo tính công bằng trong hệ thống thuế.

1.2 Đặc điểm của thuế giá trị gia tăng

Thuế GTGT có 4 đặc điểm nổi bật như sau

• Thuế GTGT là thuế gián thu: Thuế GTGT được người tiêu dùng cuối cùng chịu, nhưng doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sẽ nộp thay thông qua việc cộng thuế vào giá bán. Người tiêu dùng trả thuế khi mua hàng hóa, dịch vụ.
• Thuế GTGT là thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn không trùng lặp: Thuế GTGT được tính ở mọi giai đoạn từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng, nhưng chỉ áp dụng trên giá trị tăng thêm của từng giai đoạn, tránh tình trạng thuế chồng thuế. Tổng thuế GTGT qua các giai đoạn bằng thuế tính trên giá bán cuối cùng.
• Thuế GTGT được đánh thuế theo nguyên tắc điểm đến: Thuế GTGT áp dụng cho hàng hóa, dịch vụ phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nước, bất kể nguồn gốc (nội địa hay nhập khẩu).
• Thuế GTGT có phạm vi điều tiết rộng: Thuế GTGT đánh vào hầu hết các loại hàng hóa, dịch vụ, trừ một số trường hợp được miễn thuế theo quy định.

1.3 Vai trò của thuế GTGT đối với doanh nghiệp và nền kinh tế

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) không chỉ là nguồn thu quan trọng cho ngân sách nhà nước mà còn mang nhiều vai trò thiết yếu:

• Tăng thu ngân sách: Thuế GTGT chiếm khoảng 23–24,5% tổng thu thuế, góp phần điều tiết tiêu dùng, khuyến khích tiết kiệm và đảm bảo công bằng xã hội.
• Hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy lưu thông hàng hóa: Cơ chế khấu trừ thuế GTGT đầu vào và thuế suất ưu đãi giúp giảm giá thành sản phẩm, hỗ trợ mở rộng sản xuất – kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu và xây dựng.
• Khuyến khích xuất khẩu: Hàng hóa xuất khẩu được áp thuế suất 0% và hoàn thuế GTGT đầu vào, nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp có tỷ lệ xuất khẩu cao còn được ưu đãi thêm về thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý: Việc kê khai, sử dụng hóa đơn và chứng từ GTGT giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, cải thiện công tác kế toán và ngăn ngừa gian lận thuế.

Xem ngay: Chính Thức Giảm Thuế GTGT Đến Hết Năm 2026 Với Tất Cả Hàng Hoá

2. Đối tượng áp dụng thuế GTGT

Theo quy định tại Điều 4 Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008, người nộp thuế GTGT là các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT. Cụ thể, đối tượng nộp thuế bao gồm:

• Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT, bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và các tổ chức, cá nhân khác phát sinh hoạt động bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thuộc diện chịu thuế.
• Tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa chịu thuế GTGT, có trách nhiệm kê khai và nộp thuế GTGT đối với hàng hóa nhập khẩu theo quy định của pháp luật về thuế và hải quan.

Mặc dù doanh nghiệp hoặc cá nhân kinh doanh là chủ thể trực tiếp kê khai và nộp thuế cho cơ quan nhà nước, nhưng thuế GTGT là một loại thuế gián thu. Điều này có nghĩa là số thuế thực tế sẽ được tính vào giá bán hàng hóa hoặc dịch vụ và do người tiêu dùng cuối cùng chi trả khi mua, sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ. Doanh nghiệp chỉ đóng vai trò thu hộ và nộp lại khoản thuế này cho ngân sách nhà nước theo quy định.

Xem thêm: Điều kiện hoàn thuế GTGT mới nhất 2026

3. Các mức thuế suất giá trị gia tăng hiện nay

Bên cạnh việc hiểu thuế giá trị gia tăng là gì, doanh nghiệp cũng cần biết về các mức thuế suất áp dụng. Chiếu theo luật Thuế GTGT, hiện đang có 4 mức thuế suất bao gồm:

Thuế suất 0%:

• Áp dụng cho hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu (hàng hóa bán cho nước ngoài, khu phi thuế quan, cửa hàng miễn thuế…).
• Một số dịch vụ xuất khẩu đặc thù (vận tải quốc tế, xây dựng ở nước ngoài…).
• Không áp dụng cho một số trường hợp như chuyển giao công nghệ, dịch vụ tài chính, viễn thông, rượu bia, thuốc lá, xăng dầu nội địa bán cho khu phi thuế quan, ô tô…

Thuế suất 5%:

• Áp dụng cho các nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như: nước sạch (không phải nước uống đóng chai), phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, sản phẩm nông nghiệp chưa chế biến, thiết bị y tế, thuốc chữa bệnh, sách (không phải sách cấm), đồ chơi trẻ em, nhà ở xã hội, dịch vụ khoa học công nghệ, hoạt động nghệ thuật dân gian…

Thuế suất 10%:

• Áp dụng cho tất cả hàng hóa, dịch vụ không thuộc hai mức trên, bao gồm cả dịch vụ từ nhà cung cấp nước ngoài qua thương mại điện tử.

Thuế suất 8%:

• Giảm từ mức 10% xuống 8% theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
• Không áp dụng giảm cho một số nhóm: viễn thông, tài chính ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, kim loại, khai khoáng (trừ than), hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng), và một số nhóm khác theo Phụ lục I & II của Nghị định.

Lưu ý quan trọng:

• Doanh nghiệp kinh doanh nhiều mặt hàng phải kê khai theo từng mức thuế suất riêng. Nếu không xác định được thì áp dụng mức cao nhất.
• Các quy định về đối tượng không chịu thuế GTGT vẫn được giữ nguyên và không được hưởng giảm thuế.

Tìm hiểu thêm: 5 Nhóm Đối Tượng Không Chịu Thuế GTGT

4. Cách tính thuế GTGT

Thuế GTGT được tính theo hai phương pháp chính:

4.1 Theo phương pháp khấu trừ

Các tính thuế này được áp dụng cho: 

• Doanh nghiệp có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên.
• Doanh nghiệp đăng ký nộp thuế theo phương pháp khấu trừ.

Công thức tính thuế:

Số thuế VAT cần nộp = Số thuế VAT đầu ra – Số thuế VAT đầu vào được khấu trừ

Trong đó:

• Thuế VAT đầu ra = Giá bán sản phẩm/dịch vụ x Thuế suất.
• Thuế VAT đầu vào = Tổng thuế GTGT ghi trên hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ, chứng từ nộp thuế nhập khẩu (đáp ứng quy định pháp luật).

4.2 Theo phương pháp trực tiếp

Phương pháp này được áp dụng cho: 

• Doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm (trừ trường hợp đăng ký khấu trừ).
• Tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam.
• Tổ chức kinh tế khác không đăng ký phương pháp khấu trừ.

Công thức tính thuế:

Số thuế VAT cần nộp = Tỷ lệ % x Doanh thu

Tỷ lệ %:

• Phân phối, cung cấp hàng hóa: 1%.
• Sản xuất, vận tải, xây dựng bao thầu nguyên vật liệu: 3%.
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%.
• Hoạt động kinh doanh khác: 2%.

Doanh thu: Tổng tiền thu từ bán hàng hóa, dịch vụ, bao gồm phụ thu, phụ phí.

Tìm hiểu thêm: Điều Kiện Áp Dụng Thuế GTGT 0% Mới Nhất Năm 2026

5. Một số lưu ý khi kê khai và nộp thuế GTGT

Khi kê khai và nộp thuế Giá trị gia tăng (GTGT), doanh nghiệp cần lưu ý những điểm quan trọng sau:

• Kê khai chính xác các chỉ tiêu trên tờ khai thuế GTGT, đặc biệt các chỉ tiêu liên quan đến giá trị và thuế GTGT của hàng hóa dịch vụ mua vào và bán ra. Nếu phát hiện sai sót, doanh nghiệp cần lập tờ khai bổ sung, điều chỉnh theo đúng quy định (đặc biệt từ chỉ tiêu số 21 đến 43 trên tờ khai) để tránh sai phạm liên quan hóa đơn đầu vào, đầu ra.
• Đảm bảo tính nhất quán các chứng từ kế toán trong cùng một giao dịch kinh tế như hóa đơn GTGT, hợp đồng, biên bản giao nhận hàng hóa, chứng từ thanh toán,… tránh việc kê khai khi thiếu biên bản giao nhận hoặc chứng từ không khớp nhau. Việc này có thể dẫn đến bị cơ quan thuế không chấp nhận kê khai thuế GTGT.
• Lựa chọn đúng kỳ khai thuế (theo tháng hoặc quý), và gửi văn bản đề nghị thay đổi kỳ khai (nếu có) đúng hạn cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Từ 01/7/2025 có sự điều chỉnh về việc xác định kỳ kê khai thuế GTGT doanh nghiệp cần tuân thủ theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
• Sử dụng phần mềm hỗ trợ kê khai thuế (như HTKK) và luôn cập nhật phiên bản mới để tránh lỗi phần mềm khi kê khai. Trước khi nộp tờ khai cần kiểm tra kỹ lại các chỉ tiêu số liệu trên tờ khai.
• Nộp tờ khai thuế GTGT đúng hạn quy định, thường là chậm nhất ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế hoặc theo quý tùy thuộc vào kỳ khai được chọn.
• Lưu giữ đầy đủ, chính xác các hóa đơn, chứng từ liên quan để phục vụ cho việc tra cứu hoặc xuất trình khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.
• Khi phát hiện thiếu sót về thuế GTGT của sản phẩm, hàng hóa mua vào hay bán ra, cần thực hiện điều chỉnh kịp thời và khai bổ sung hồ sơ hợp lệ.

Thuế giá trị gia tăng là gì? Đây là loại thuế gián thu, tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ, đóng vai trò quan trọng trong việc tăng thu ngân sách, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và minh bạch hóa kế toán. Doanh nghiệp cần nắm rõ đối tượng chịu thuế, mức thuế suất và cách tính thuế để tuân thủ quy định pháp luật. 

Tìm hiểu thêm: Tổng Hợp Quy Định Về Hóa Đơn Điện Tử Khởi Tạo Từ Máy Tính Tiền Mới Nhất 2026

Trên đây Hóa đơn điện tử EasyInvoice đã cung cấp thông tin về “Thuế giá trị gia tăng là gì?“. Hy vọng những thông tin trên hữu ích với quý bạn đọc. Nếu còn câu hỏi khác cần được tư vấn, hỗ trợ vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 1900 3369 đội ngũ của chúng tôi sẽ giải đáp nhanh chóng và chi tiết nhất.

Đăng ký dùng thử phần mềm hóa đơn điện tử EasyInvoice để khám phá giải pháp hóa đơn điện tử tiện lợi, tích hợp tạo hóa đơn từ máy tính tiền cùng nhiều ưu đãi hấp dẫn

EasyInvoice giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nhanh chóng, đáp ứng đầy đủ quy định tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Phần mềm hỗ trợ phát hành hóa đơn chính xác, kết nối trực tiếp với cơ quan Thuế và tối ưu quy trình bán hàng cho nhiều ngành nghề.

EasyInvoice – Giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

• Đáp ứng đầy đủ quy định về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
• Giao diện trực quan, dễ sử dụng, giúp phát hành hóa đơn nhanh chóng ngay trên máy tính tiền.
• Hỗ trợ phát hành hàng loạt hóa đơn, giảm thời gian xử lý và hạn chế sai sót.
• Tự động truyền dữ liệu hóa đơn đến Hệ thống thông tin quản lý thuế của Cục Thuế 24/7.
• Gửi hóa đơn điện tử qua email, SMS và nhiều phương thức khác ngay sau khi phát hành.
• Hỗ trợ tạo, phát hành và quản lý hóa đơn trên cả máy tính và thiết bị di động, giúp doanh nghiệp làm việc mọi lúc, mọi nơi.

Đăng ký dùng thử EasyInvoice ngay hôm nay để trải nghiệm giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nhanh chóng, an toàn và luôn cập nhật theo quy định mới nhất.

ĐĂNG KÝ DÙNG THỬ PHẦN MỀM HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ KHỞI TẠO TỪ MÁY TÍNH TIỀN

Video giới thiệu Phần mềm hóa đơn điện tử EasyInvoice

Liên hệ để được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử

Zalo tư vấn mua hàng: https://zalo.me/softdreams

Website: https://easyinvoice.vn/

Email: info@softdreams.vn

Facebook: https://www.facebook.com/easyinvoice.vn